Osteochondroza – zwyrodnieniowo-dystroficzne uszkodzenie tkanek kręgosłupa, charakteryzujące się uszkodzeniem krążków międzykręgowych, sąsiadujących powierzchni stawowych i trzonów kręgów oraz aparatu więzadłowego kręgosłupa.
Najczęściej procesy patologiczne w osteochondrozie najpierw wpływają na kości i więzadła. O tym, że choroba ma już swój początek, dowiadujemy się zazwyczaj wtedy, gdy pojawiają się powikłania – ból, zaburzenia czucia, zanik mięśni, dysfunkcja narządów wewnętrznych.
Kto cierpi na osteochondrozę?
Obecnie osteochondroza dotyka od 40 do 90% światowej populacji. Najczęściej choroba dotyka osoby po 30 roku życia. Jednak pierwsze objawy osteochondrozy mogą pojawić się już w okresie dojrzewania.
Etapy rozwoju osteochondrozy kręgosłupa
- Pierwszy etap rozwoju osteochondrozy.
Rozpoczyna się odwodnienie jądra miażdżystego. Prowadzi to do zmniejszenia wysokości dysku. W pierścieniu włóknistym pojawiają się pęknięcia, ale proces patologiczny nie wykracza poza krążek międzykręgowy.
- Drugi etap rozwoju osteochondrozy.
W wyniku zmniejszenia wysokości krążka, punkty przyczepu mięśni i więzadeł dwóch sąsiednich kręgów zbliżają się do siebie. Dlatego mięśnie i więzadła zwiotczają. Może to prowadzić do nadmiernej ruchomości obu kręgów względem siebie, czyli powstaje niestabilność odcinka ruchowego kręgów. Na tym etapie charakterystyczne jest poślizg lub przemieszczenie kręgów względem siebie z powstawaniem kręgozmyku.
- Trzeci etap rozwoju osteochondrozy.
W tym okresie zachodzą najbardziej wyraźne zmiany morfologiczne, które dotyczą przede wszystkim samych krążków międzykręgowych: powstają wypadnięcia i wypukłości krążków. Cierpi także aparat stawowy odcinka ruchu kręgów. Podwichnięcia występują w stawach międzykręgowych i pozakręgowych oraz w postaci artrozy.
- Czwarty etap rozwoju osteochondrozy.
Na tym etapie zachodzą zmiany adaptacyjne w dotkniętych odcinkach kręgosłupa. Organizm stara się przezwyciężyć nadmierną ruchomość kręgów i unieruchomić kręgosłup, aby zachować jego funkcje podporowe i ochronne. Pod tym względem na sąsiednich powierzchniach trzonów kręgowych pojawiają się marginalne przyrosty kości, innymi słowy osteofity. Osteofity rosnące „w niewłaściwym miejscu” powodują mikrourazy korzenia nerwowego. W czwartym etapie procesy zesztywnienia włóknistego zwykle rozpoczynają się w krążkach międzykręgowych i stawach. Ostatecznie segment ruchowy kręgosłupa wydaje się być zamknięty w skorupie – objawy kliniczne ustępują.
Przyczyny osteochondrozy
W każdej z wielu istniejących teorii rozwoju osteochondrozy przyjmuje się różne przyczyny odpowiedzialne za wystąpienie choroby, na przykład uraz mechaniczny, predyspozycje dziedziczne czy zaburzenia metaboliczne. Szczególna trudność w ustaleniu przyczyny osteochondrozy wynika z faktu, że choroba ta może wystąpić zarówno u osób starszych, jak i młodych, zarówno u osób dobrze zbudowanych, jak i słabiej wyszkolonych. Powszechnie uważa się, że przyczyną osteochondrozy jest odkładanie się soli w kręgosłupie: rzekomo na zdjęciu rentgenowskim sole można zobaczyć w postaci „narośli” lub „haczyków” na kręgach. Jeśli podczas ruchu w stawach słychać trzeszczenie i skrzypienie, jakby między nie wsypano piasek, dla wielu pacjentów jedyną przyczyną tego stanu jest notoryczne „odkładanie się soli”. Takie błędne przekonania wcale nie są nieszkodliwe: właściwy pomysł leczenia choroby można ustalić na podstawie analizy przyczyn, które ją spowodowały.
Termin „osteochondroza” pochodzi od greckich słów osteon – „kość” i chondr – „chrząstka”. Końcówka „-oz” oznacza, że choroba kości i chrząstki nie jest związana z procesami zapalnymi, ale ma charakter zwyrodnieniowo-dystroficzny, to znaczy podstawą choroby jest naruszenie odżywiania tkanek, a w konsekwencji degeneracja jej struktury. Podobnie jak wszystkie żywe tkanki, tkanka kostna kręgów i tkanka chrzęstna krążków międzykręgowych podlegają ciągłej odbudowie i samoodnawianiu. Pod wpływem regularnie wykonywanej aktywności fizycznej nabierają siły i elastyczności, a przy braku obciążeń zmniejsza się wytrzymałość tkanek.
Wynika to ze specyfiki odżywiania i dopływu krwi do tkanki kostnej i chrzęstnej. Dyski dorosłych nie mają własnych naczyń; otrzymują składniki odżywcze i tlen z sąsiadujących tkanek. Dlatego dla prawidłowego odżywienia krążków konieczne jest pobudzenie krążenia krwi w tkankach otaczających krążki. A można to osiągnąć jedynie poprzez intensywną pracę mięśni.
Ze względu na swój skład krążek międzykręgowy można podzielić na dwie części: jest to jądro miażdżyste, które nadaje elastyczność krążkowi, umieszczonemu pośrodku i otaczającemu go mocnym włóknistym pierścieniu. W wyniku pogorszenia odżywienia krążków międzykręgowych zniszczeniu ulega złożona struktura związków biopolimerowych tworzących jądro miażdżyste. Zawartość wilgoci w jądrze miażdżystym zmniejsza się i staje się ono bardziej kruche. Jądro miażdżyste pod wpływem nawet niewielkich przeciążeń może rozpaść się na fragmenty. Prowadzi to do jeszcze większego spadku jej elastyczności. Następuje również spadek wytrzymałości włóknistych pierścieni dysków. Wszystkie te czynniki tworzą podstawę i stanowią przyczynę rozwoju osteochondrozy.
Aby przywrócić funkcję kręgosłupa, należy bliznować uszkodzenia krążka międzykręgowego, zmobilizować możliwości kompensacyjne kręgosłupa, a także całego układu mięśniowo-szkieletowego, a nie usuwać „osady soli” lub eliminować „kolce” na kręgach. Wykonując badanie RTG po zakończeniu leczenia można stwierdzić, że kręgi nie zmieniły swojego kształtu. A słynne „kolce” nie są przyczyną osteochondrozy, ale konsekwencją procesów adaptacyjnych. Marginalne wzrosty zwiększają powierzchnię powierzchni nośnej trzonu kręgu. Ze względu na wzrost powierzchni zmniejsza się ciśnienie właściwe, co pozwala zrekompensować spadek wytrzymałości i elastyczności krążka międzykręgowego.
Zmianom zwyrodnieniowo-dystroficznym występującym w kręgosłupie towarzyszy zwapnienie (zwapnienie) uszkodzonych krążków międzykręgowych, poszczególnych odcinków więzadeł stawowych, chrząstek i torebek. Proces ten można nazwać osadzaniem soli jedynie warunkowo. Zatem nie jest to przyczyną osteochondrozy, ale jedynie konsekwencją i końcowym etapem procesu opisanego powyżej.
Odwrócenie zmian strukturalnych w kręgosłupie jest prawie niemożliwe. Ale minimalizowanie ich jest bardzo realnym zadaniem. Jeśli nie podejmie się wysiłku, aby utrzymać kręgosłup w takim stanie, jaki uzyskano w wyniku leczenia, ból może powrócić.
Objawy kliniczne osteochondrozy

Objawy kliniczne osteochondrozy są bardzo zróżnicowane. Zależą od etapu rozwoju osteochondrozy. Główne objawy kliniczne osteochondrozy występują, gdy proces patologiczny rozprzestrzenia się na tylną część pierścienia włóknistego i więzadło podłużne tylne. W zależności od stopnia zwyrodnienia krążków międzykręgowych dochodzi do podrażnienia, ucisku lub zakłócenia przewodnictwa korzeni rdzenia kręgowego, ucisku naczyń krwionośnych lub rdzenia kręgowego. Rozwijają się różne zespoły neurologiczne - odruch i ucisk.
Główną przyczyną bólu w osteochondrozie jest tzw. podrażnienie korzenia nerwowego. W takim przypadku dochodzi do zaburzeń krążenia, pojawia się obrzęk, a następnie może rozwinąć się zwłóknienie otaczających struktur, czemu towarzyszy wzrost wrażliwości korzeni na różne wpływy (ruchy w dotkniętym odcinku kręgosłupa itp.).
Zaburzenia naczyniowe w osteochondrozie są często związane z upośledzeniem unerwienia naczynioruchowego. Możliwy jest także mechaniczny ucisk naczyń krwionośnych przez osteofity, np. w odcinku szyjnym kręgosłupa.
Objawy osteochondrozy
Jedną z cech osteochondrozy kręgosłupa, która zaostrza ten proces, jest to, że jej objawy są zbyt rozległe. Choroba może objawiać się w zupełnie różnych częściach ciała. Może to być ból lub drętwienie kończyn lub zaburzenia i ból narządów wewnętrznych. At the same time, often a person does not in any way associate pain in the heart, dysfunction of the genital organs, headaches, pain and numbness in the legs with osteochondrosis and in general with the spine, directly “treating” the symptoms of osteochondrosis with the help of various kinds of painkillers, all kinds of advertised medications, dietary supplements and other methods. Ale ta droga tylko pogarsza sytuację. Osteochondroza wciąż się rozwija, a stosowane metody leczenia w najlepszym przypadku po prostu nie prowadzą do istotnej poprawy, poza chwilowym złagodzeniem bólu, a w najgorszym mogą jeszcze bardziej zaszkodzić organizmowi.
Dlatego ważne jest, aby dokładnie przeanalizować swój stan i zachodzące w nim zmiany. Należy zacząć podążać we właściwym kierunku: w odpowiednim czasie zgłosić się do lekarza, przejść niezbędną diagnostykę i dopiero po ustaleniu prawidłowej diagnozy rozpocząć leczenie pod okiem lekarza prowadzącego.
Do głównych objawów osteochondrozy zalicza się przede wszystkim ból i dyskomfort w plecach. Jednocześnie ból może być okresowy, niespójny, pojawiać się i znikać. Ale już pierwsze uczucie dyskomfortu lub bólu kręgosłupa powinno skłonić Cię do myślenia. Pojawienie się pierwszych bólów jest sygnałem, aby chociaż zwrócić na to uwagę i spróbować przypomnieć sobie przyczynę ich pojawienia się. Takim powodem może być podniesienie ciężkiego przedmiotu, nagły ruch, upadek itp.
Kolejnym objawem osteochondrozy jest towarzyszynie dyskomfortowi lub bólowi pleców z bólem i drętwieniem kończyn (rąk lub nóg). Ból najczęściej promieniuje do lewej kończyny, czyli lewej ręki lub nogi. Ponadto ból może objawiać się w okolicy serca, pleców i nie tylko w okolicy kręgosłupa, ale na przykład w żebrach itp. Szczególnie ważne jest w tym przypadku zwrócenie uwagi na charakter zmiany bólu w zależności od działań pacjenta, porównując odczucia bólu pleców z bólem na przykład nogi. Jeśli u pacjenta przez dłuższy czas siedział i pojawił się ból lub drętwienie stopy, dyskomfort w dolnej części pleców, a po krótkiej rozgrzewce lub spacerze ból zniknął, będzie to pośredni objaw świadczący o osteochondrozie lędźwiowej kręgosłupa. To samo zdjęcie może dotyczyć szyi i ramienia. Podsumowując, możemy powiedzieć, że głównymi objawami osteochondrozy są ból i dyskomfort w plecach. W przypadkach, gdy objawy te pokrywają się z bólem w innych częściach ciała, osteochondroza może być powikłana wysunięciem, przepukliną dysku lub uciskiem nerwu.
Dodatkowo pragnę zwrócić uwagę na fakt, że już w momencie pojawienia się pierwszych bólów kręgosłupa należy zwrócić szczególną uwagę na tę dolegliwość. W końcu osteochondroza może objawiać się słabo lub wcale przez dłuższy czas. Jednocześnie będzie nadal pomyślnie rozwijać się w kręgosłupie, prowadząc do degradacji coraz większej liczby krążków międzykręgowych. Dlatego terminowa wizyta u lekarza pozwoli zdiagnozować osteochondrozę na wcześniejszym etapie, co ułatwi jej leczenie.
Osteochondroza i odkładanie się soli
Osteofity lub haczykowate narośla kręgów pojawiają się w celu zmniejszenia obciążenia krążków międzykręgowych. W tym przypadku pojawienie się osteofitów szkodzi ruchomości stawów międzykręgowych.
Powszechne w życiu codziennym przekonanie, że odkładanie się soli jest główną przyczyną osteochondrozy, jest błędne. Dlatego leczenie osteochondrozy dietą bezsolną nie ma sensu.
Najczęstsze dolegliwości związane z osteochondrozą kręgosłupa
Najczęstsze dolegliwości związane z osteochondrozą to:
- Dyskomfort w różnych częściach kręgosłupa. Ból może się wahać od drobnego, tępego, dokuczliwego bólu do silnego, czasem bardzo intensywnego i nie do zniesienia - z strzelaniem.
- Zwiększone zmęczenie podczas pracy, zarówno fizyczne, jak i psychiczne.
- Utrata czucia w kończynach i różnych częściach ciała, dreszcze dłoni lub stóp.
- Ból promieniujący do nóg, wzdłuż pni nerwowych.
- Ból promieniujący do łopatki, barku, a także ból szyi i tyłu głowy.
- Częstym towarzyszem osteochondrozy szyjnej są bóle i zawroty głowy. Często obserwuje się zwiększone zmęczenie wzroku lub zmniejszoną ostrość wzroku.
- Kiedy dotknięty jest obszar lędźwiowo-krzyżowy, często występują zaburzenia układu rozrodczego - różne dysfunkcje seksualne. Dlatego większość mężczyzn po leczeniu odczuwa wzrost siły seksualnej. U kobiet prawidłowe funkcjonowanie okolicy lędźwiowo-krzyżowej zwiększa prawdopodobieństwo zapłodnienia i przyczynia się do komfortowego przebiegu ciąży.
Rozpoznanie osteochondrozy
Aby zdiagnozować osteochondrozę, konieczne jest zebranie wywiadu. Decydujące znaczenie ma ustalenie skarg pacjenta. Niektóre objawy osteochondrozy są dość charakterystyczne. Inne, wręcz przeciwnie, należy odróżnić od objawów innych chorób. Ważne jest, aby zaburzenia nerwowe, naczyniowe i troficzne występujące w osteochondrozie mogły imitować różne choroby, takie jak dusznica bolesna, zapalenie żołądka, wrzód żołądka i ostre choroby chirurgiczne narządów jamy brzusznej. Dlatego, aby uniknąć błędnej diagnozy i późniejszego przepisania nieprawidłowego leczenia, każdy objaw musi zostać poddany szczegółowej analizie.
Zbierając wywiad, obejmujący dolegliwości pacjenta, historię aktualnej choroby i życie pacjenta, lekarz zwraca uwagę na jego wiek, gdyż osteochondroza najczęściej rozwija się u osób starszych, a także na ewolucję objawów od momentu ich wystąpienia do czasu konsultacji lekarskiej. Osteochondroza charakteryzuje się powolnym rozwojem, w którym okresy zaostrzeń okresowo zastępowane są okresami remisji. Zalecane są dodatkowe metody badawcze w celu wyjaśnienia diagnozy.
Badania rentgenowskie w kierunku osteochondrozy
Najbardziej przystępną metodą diagnozowania osteochondrozy, a jednocześnie dość pouczającą, jest badanie rentgenowskie. Istnieje kilka rodzajów metod rentgenowskich do diagnozowania tej choroby:
Badanie rentgenowskie kręgosłupa jest najprostszą metodą radiologiczną w diagnostyce osteochondrozy. Jego istotą jest uzyskanie prześwietlenia kręgosłupa jako całości lub jego poszczególnych odcinków. Najczęściej wykonuje się celowaną radiografię – na podstawie objawów choroby i dolegliwości pacjenta ustala się lokalizację zmiany kręgosłupa. Na zdjęciu rentgenowskim odcinka kręgosłupa dotkniętego osteochondrozą widać zmniejszenie grubości (atrofię) krążków międzykręgowych, objawiające się zmniejszeniem przestrzeni między kręgami, pojawieniem się wyrostków kostnych trzonów kręgów - osteofity, częściowe rozpuszczenie - resorpcja tkanki kostnej trzonu kręgowego, zmiana kształtu odcinka kręgosłupa, na przykład wygładzenie lordozy lędźwiowej.
Mielografia jest bardziej złożoną i niebezpieczną metodą diagnostyczną. Podczas takiego badania do kanału kręgowego wstrzykuje się odpowiednią ilość płynu kontrastowego. Ryzykiem tej metody badania jest możliwość wystąpienia reakcji alergicznej na środek kontrastowy lub ryzyko uszkodzenia rdzenia kręgowego podczas nakłucia kanału kręgowego. Mielografia pozwala określić wewnętrzną strukturę kanału kręgowego. Ta metoda jest szczególnie pouczająca przy określaniu przepuklin kręgosłupa.
Tomografia komputerowa i jądrowy rezonans magnetyczny to najnowocześniejsze, ale także najdroższe i trudno dostępne metody diagnostyki osteochondrozy. Te metody diagnostyczne są zwykle stosowane, gdy konieczne jest odróżnienie osteochondrozy od innych chorób kręgosłupa, które mają podobne objawy, na przykład guzów kanału kręgowego.
W celu kompleksowej oceny stanu pacjenta konieczne jest przeprowadzenie badania neurologicznego pacjenta z osteochondrozą. Dzięki konsultacji neurologicznej możliwe jest określenie lokalizacji i stopnia zaburzeń motorycznych i sensorycznych.
Leczenie osteochondrozy
Klinika zapewnia skuteczne leczenie wszystkich postaci osteochondrozy. Leczenie odbywa się w trybie ambulatoryjnym. Leczenie opiera się na kompleksowym programie mającym na celu szybkie wyeliminowanie choroby podstawowej i przyczyny cierpienia. W ramach kompleksowej terapii można zastosować następujące metody:
- akupunktura;
- terapia próżniowa;
- delikatne techniki terapii manualnej (relaksacja poizometryczna);
- laseroterapia;
- farmakopunktura;
- przyczepność na sucho;
- magnetopunktura;
- stymulacja elektryczna i inne metody leczenia.
Średnio przebieg leczenia wynosi 10-15 sesji, a eliminacja zespołu ostrego bólu wynosi od 1 do 3 sesji.
Im szybciej rozpocznie się leczenie, tym lepszy będzie wynik!
Czy całkowita ulga w osteochondrozie jest realna?
Zależy to od postaci choroby, ciężkości, prawidłowości i terminowości leczenia. Całkowite wyleczenie jest możliwe tylko na początkowych etapach.
Ale możesz zapobiec zaostrzeniom osteochondrozy i nie odczuwać bólu przez lata. Jeśli dana osoba miała osteochondrozę, ale teraz nie odczuwa dyskomfortu, nie oznacza to, że minęło bez śladu. Mogą wystąpić zmiany w kręgosłupie.
Głównym zadaniem jest zatrzymanie rozwoju choroby i zrobienie wszystkiego, aby część zmian patologicznych w kręgosłupie ustąpiła, objawy ustąpiły lub ustąpiły (bóle pleców, zimno i drętwienie rąk, nóg, bóle głowy itp.).


















